afbeelding van pintxos

Pintxos, Pinchos of Tapas? Het is de prikker!

De tapa is het bekendste symbool van de Spaanse gerechten geworden. De meest gerenommeerde chef-koks innoveren met de tapa en maken de meest verfijnde creaties. Als toerist kun je Spanje niet verlaten zonder een pintxo, pincho pf tapa te hebben geprobeerd. Maar voordat ik het verschil tussen deze heerlijke hapjes verduidelijk, eerst een stukje geschiedenis.

De oorsprong van deze kleine hapjes

De oorsprong van de tapa is omstreden, maar vast staat dat het woord ‘tapa’ is afgeleid van het Spaanse werkwoord ‘tapar’, hetgeen afdekken of bedekken betekent. ‘Tapa’ is dan ook letterlijk te vertalen als ‘deksel’. Op basis van deze betekenis wordt vaak verondersteld dat tapas zijn ontstaan uit de gewoonte om een drankje letterlijk met een stuk brood en/of een plakje ham af te dekken.

Majesteit, ik heb een tapa (deksel) over uw glas geplaatst, zodat er geen zand in zou komen

Het verhaal gaat namelijk dat koning Alfonso XIII, terug van een van zijn bezoeken aan Cadiz, stopte bij een herberg en zijn favoriete drankje, een glas sherry, bestelde. Een harde windvlaag dreigde zand in zijn glas te blazen, waarop de herbergier snel reageerde met het afdekken van het glas met een plakje ham. De herbergier zou hebben gezet; ‘Majesteit, ik heb een tapa (deksel) over uw glas geplaatst, zodat er geen zand in zou komen’. Zodra de wind was gezakt, en koning Alfonse XII de sherry in combinatie met de ham proefde, beviel hem dit zo goed, dat hij nog een tapa bestelde.

Andere beweren dat de oorsprong terug te voeren zou zijn tot de jaren 1500 en keizer Karel V. Onder zijn bewind vertrok van het zuiden van Spanje dagelijks ruiters naar de Zuidelijke Nederlanden waar Margaretha van Parma zijn vertegenwoordigster was. Onderweg stopten de ruiters vaak in herbergen om iets te drinken. Al snel werd vastgesteld dat heel wat ruiters dronken op hun paard zaten, dus heeft Keizer Karel V verordend dat alle herbergen in Spanje bij de drank ook voedsel moesten aanbieden. Zodoende werd vermeden dat de ruiters enkel wijn of alcohol dronken en geen voedsel tot zich namen.

Een minder spannende theorie stelt dat de oorsprong van de tapa ligt bij Spaanse boeren. Om op krachten te komen van het zware werk zonder grote maaltijden te kunnen nuttigen, dronken de boeren een glas wijn met wat voedsel, meestal chacina (stukje gezouten varkensvlees) en kaas.

Het ene verhaal wat spannender dan het andere.

De Tapa

Traditioneel is een tapa een eetlustopwekkend hapje dat in Spaanse cafés (met name in Andalusië en in het binnenland) bij een alcoholhoudend drankje (bier, wijn, sherry) wordt genuttigd. Soms worden in Spaanse cafés bij het bestelde drankje automatisch één of meerdere tapas gratis gegeven. Meer info over de tapas vind je op Wikipedia.

De Pincho

Pinchos zijn de typische snack van het Baskenland en Navarra. De “pinchos” bestaan ​​uit kleine sneetjes brood waarop een ingrediënt of een mengsel van ingrediënten wordt geplaatst en bij elkaar gehouden met een tandenstoker of spiesje, die haar de naam “pincho” (pinchar is Spaans voor prikken) geeft. Pinchos worden meestal gegeten als voorgerecht, begeleid door een klein glas van de jonge witte wijn (de zogenaamde Txikito, of bier (Zurito)). Pinchos zijn heel gebruikelijk in de kroegen van het Baskenland en in andere in Noordelijke Spaanse provincies, zoals Cantabria, La Rioja, noordelijk Burgos, en Navarra, waar een verscheidenheid aan pinchos meestal op een dienblad aan de bar wordt geserveerd.

Pintxos; “chique” neef van de Tapa

De Pintxos

De Pintxo (Baskisch voor Pincho) daarentegen, kan worden omschreven als de “chique” neef van de Tapa. Meer recent van oorsprong, uitgebreider en complexer dan de oorspronkelijke tapa. De Pintxo wordt vaak beschouwd als de culinaire embleem van het Baskenland en in het bijzonder, San Sebastian (Donostia).

pintxos bar in san sebastianDe Pintxo is van veel latere oorsprong dan de Tapa, pas in de jaren ’30. Naar verluidt is deze voor het eerst gezien bij het restaurant La Espiga, gelegen achter de boulevard aan het strand Playa de la Concha in San Sebastian. Hier werden gevarieerde en heerlijke hapjes, gespietst op een stokje en direct verkrijgbaar aan de bar ingezet om voorbijgangers in de buurt van het restaurant te verleiden.

Culinaire hoogstandjes

In Spanje waardeert men de tapas en het eten in het algemeen met name om de versheid en kwaliteit van de gebruikte producten, waardoor soms ook relatief simpele gerechten door het gebruik maken van producten van hoge kwaliteit erg populair kunnen zijn. Spaanse koks doen hun best om te voldoen aan de nieuwe nationale en internationale eisen om niet alleen kwaliteit, maar ook presentatie, smaak en ‘eigenheid’ tot een hoger niveau te brengen.

Hoe dan ook, laten we lekker genieten van deze Spaanse lekkernijen. Of je het nu als tapas, pinchos of pintxos voorgeschoteld krijgt!